Sütaş, COP31’in ilk gününde düzenlediği “Çiftlikten Sofralara: Döngüselliği Esas Alan Gıda-Tarım Sistemleri” panelinde, FAO ve EBRD temsilcileriyle birlikte döngüsel biyoekonominin sürdürülebilir tarım ve gıda sistemlerinin geliştirilmesindeki rolünü ele aldı.
İklim değişikliği, doğal kaynaklar üzerindeki baskı ve artan gıda ihtiyacı, tarım ve gıda sistemlerinin dönüşümünü her zamankinden daha önemli hale getiriyor. Antalya’da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı’nın (COP31) ilk gününün “Gıda, Tarım ve Sağlık” temasına ayrılması da bu dönüşümün küresel iklim gündemindeki önemini ortaya koydu. COP31’de Sütaş tarafından gerçekleştirilen “Çiftlikten Sofralara: Döngüselliği Esas Alan Gıda-Tarım Sistemleri” panelinde sürdürülebilir tarım-gıda sistemlerinin geliştirilmesinde döngüsel biyoekonominin rolü ele alındı.
Bilim ve Teknoloji Hub’ta yapılan panelde, döngüsel tarım-gıda sistemlerinin ölçeklendirilmesi ve bu dönüşümün gerçekleşmesi için özel sektöre, çiftçilere, finans kuruluşlarına, kamuya ve uluslararası kuruluşlara düşen roller, döngüsel uygulamaların daha geniş ölçekte yaygınlaştırılması için gereken koşullar değerlendirildi. Tarım ve Gıda Editörü İrfan Donat’ın moderatörlüğünü üstlendiği panelde, FAO Türkiye Temsilciliği Kıdemli Program Koordinatörü Özcan Türkoğlu, Sütaş Sürdürülebilirlik Komitesi Lideri ve Yönetim Kurulu Üyesi Duygu Yılmaz ile Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD) Kurumsal Sektör Danışmanlık Hizmetleri Başkanı Iride Ceccacci; tarım ve gıdada döngüselliğin önemini konuştu.
“DÖNGÜSEL İŞ MODELLERİ ÇEVRESEL VE EKONOMİK DAYANIKLILIĞI BİRLİKTE GÜÇLENDİRİYOR”
Döngüselliğin atık yönetiminden çok daha fazlasını olduğuna işaret eden Sütaş Sürdürülebilirlik Komitesi Lideri ve Yönetim Kurulu Üyesi Duygu Yılmaz da Çiftlikten Sofralara iş modelinden hareketle döngüsel biyoekonominin çevresel ve ekonomik boyutlarını değerlendirerek şunları söyledi:
“Tarımın geleceğinden bahsederken sadece artan dünya nüfusunu nasıl besleyeceğimizi konuşmuyoruz. Aynı zamanda gezegenimizin doğal kaynaklarını nasıl koruyacağımızı, iklim değişikliğine karşı dayanıklılığımızı nasıl artıracağımızı ve tüm paydaşlar için tarımsal üretimin sürekliliğini nasıl sağlayabileceğimizi de ele alıyoruz. Sütaş olarak biz, bu dönüşümü hayata geçirmeye çalışıyoruz. “Çiftlikten Sofraya” sürdürülebilirliği tüm faaliyetlerimizin merkezine yerleştiren entegre bir iş modelimizin adı. Bu modelle, ineklerimizin tükettiği yemden başlayarak tarımsal üretim, hayvancılık, süt ürünleri üretimi, enerji ve gübre üretimi gibi birbirini besleyen ve tamamlayan bir ekosistemi tarif ediyoruz. Bugün çevre adına yapılanlar elbette çok önemli ancak burada “ekonomik dayanıklılık” da bir o kadar hayati bir başlık. Döngüsel iş modelleri çevresel ve ekonomik dayanıklılığı birlikte güçlendiriyor. Bu iki unsur birlikte işlemediği sürece ortaya konan çabaların sürdürülebilir olması mümkün değil. Dolayısıyla enerji arzının, tedarik zincirlerinin ve girdi fiyatlarının küresel gelişmelerden bu kadar etkilendiği bir dönemde biz Sütaş olarak enerji ve gübre gibi kritik kaynaklarımızı kendi sistemimizde üretebilmenin önemli bir avantajını yaşıyoruz. Çevresel sürdürülebilirlik ile ekonomik dayanıklılık arasında bir tercih yapmak zorunda değiliz. Döngüsel iş modelleri, bu iki hedefi birlikte gerçekleştirebilmemiz için önemli fırsatlar sunuyor. Gıda sektörünün sağladığı tedarik güvencesini temel alarak finans kuruluşlarının kaynaklarını bir araya getirmek ve yeni modeller geliştirmek için çok daha fazla çaba sarf etmeliyiz. Bu nedenle tüm değer zincirini kapsayan bir iş birliğine büyük ihtiyaç duyuluyor.”
“GIDA SİSTEMLERİNİN SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK AJANDASINDA BİYOEKONOMİ ÖNEMLİ BİR ANAHTAR”
Tarım ve gıda sistemlerine yönelik bir sürdürülebilirlik çağırısı yaptıklarını ifade eden FAO Türkiye Temsilciliği Kıdemli Program Koordinatörü Özcan Türkoğlu da “Hepimiz daha hesaplı, daha taze, daha besleyici ve çevreci gıdanın peşindeyiz. “Bu nasıl olabilir” derken de tarım gıda sistemlerimizi daha sürdürülebilir, daha dirençli, daha kapsayıcı ve daha etkili hale getirelim demek istiyoruz. Gıda sistemlerinin sürdürülebilirlik ajandasında biyoekonomi önemli bir anahtar. Biyoekonomi yaklaşımları tarım gıda sistemlerine bu anlamda çare olabilecek bir kavram ve zaten içlerinde bu yaklaşımları barındırıyorlar. Aslında değer zincirindeki her üretim aşaması bir sonraki üretim aşamasının girdisini tedarik ediyor. Bu anlamda çiftçi de bu yaklaşımlara çok uzak değil. Tarım gıda sistemlerinde düşük karbonlu ekonomiye geçiş ve kaynak verimliliği vurguları bizi doğal olarak biyoekonomi yaklaşımlarına getiriyor. Biyoekonomi FAO’nun önümüzdeki on yıl için tespit ettiği 20 öncelikli program alanından biri” dedi.
“DÖNGÜSEL EKONOMİNİN YAYGINLAŞMASI İÇİN FİNANSMAN VE İŞ BİRLİĞİ ÖNEMLİ”
Döngüsel biyoekonomi yaklaşımlarının sunduğu yatırım fırsatlarını paylaşan Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD) Kurumsal Sektör Danışmanlık Hizmetleri Başkanı Iride Ceccacci ise “Türkiye pazarına 2009 yılında giriş yaptık ve bugüne kadar çeşitli sektörlerde toplam 25 milyar Euro’luk yatırım gerçekleştirdik. Bunun 18 milyar Euro’luk kısmı iklim finansmanına ayrıldı. Yani iklim finansmanı ve yeşil yatırımlar, bankamızın faaliyetlerinin merkezinde yer alıyor. Gıda ve tarım sektöründe ise ağırlıklı olarak özel sektör firmalarıyla çalışıyoruz. Bu alanda sadece çevreci bir yaklaşım sunmakla kalmayıp aynı zamanda döngüsellik ilkelerini de barındıran, oldukça ilgi çekici, akıllı ve yenilikçi yatırımlar için büyük fırsatlar görüyoruz. Teknolojiler büyük ölçüde zaten mevcut, ihtiyacımız olan şey, başarılı modellerin sadece birkaç öncü şirketle sınırlı kalmayıp genel iş uygulamaları haline gelmesini sağlamak. EBRD gibi kurumlar; finansman, teknik uzmanlık ve ortaklıkları bir araya getirerek kanıtlanmış çözümlerin ölçeklenmesine katkıda bulunabilirler. Döngüsel ekonominin yaygınlaşması için finansman ve iş birliği önemli. En başarılı döngüsel ekonomi yatırımları, yalnızca çevresel etkileri azaltmakla kalmayıp aynı zamanda ticari değer yaratanlardır. Ölçeklenmelerini sağlayan temel unsur da budur. Ancak bu noktaya ulaşmak için ortaklıklara, bilgi birikimine ve sermayeye ihtiyacımız var” değerlendirmesinde bulundu.
Kısaca Sütaş:
- Marmara Bölgesi’nde Karacabey’de, Orta Anadolu Bölgesi’nde Aksaray’da, Ege – Akdeniz Bölgesi’nde Tire’de ve Doğu-Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde Bingöl’de yer alan 4 entegre tesisiyle Türkiye’nin dört bir yanına ulaşıyor.
- 8 bin kişiye doğrudan istihdam sağlıyor.
- Yaklaşık 20 bin üretici aileden süt tedarik ediyor.
- Ürünlerini 171 bin satış noktasında tüketicilerle buluşturuyor.
- Türkiye’de her 10 sofranın 9’unda bir Sütaş ürünü bulunuyor.
- 2025 konsolide net cirosu 56,7 milyar TL.
4 entegre tesisinde;
Yılda 755 bin ton organik gübre üretiyor.
Günde 7 milyon paket süt ürünü üretip dağıtıyor.
- Sözleşmeli modelle 84 bin dekar alanda kaba yem üretimi gerçekleştiriyor.
Yem fabrikalarında yılda 617 bin ton karma yem üretiyor.
Endüstriyel tesislerinin elektrik ihtiyacının yüzde 100’ünü, çiftliklerinin gübrelerinden ve organik atıklarından üretiyor.
