COP31 sürecinde bakım politikalarının iklim kriziyle mücadeledeki rolünü nasıl değerlendiriyorsunuz?
İklim krizini yalnızca enerji ve emisyon üzerinden değil, çocuklar, aileler ve toplumların dayanıklılığı üzerindeki etkileriyle birlikte ele almalıyız. Kamusal olarak sağlanan güçlü ve bütüncül bakım sistemleri, çocukların iklim krizinin yarattığı olumsuz koşullar karşısında gelişimlerini ve iyi olma hâllerini sürdürebilmelerinin temel güvencesidir. Bakım, ailelerin tek başına üstlenmesi gereken bir yük değildir. Eşitliğin, refahın ve toplumsal dayanıklılığın temel unsurudur. İklimin geleceğini konuşurken bakımın bugününü de konuşmalıyız.
İklim krizi çocukları ve aileleri nasıl etkiliyor? Özellikle erken çocukluk döneminde ortaya çıkan riskleri azaltmak için hangi adımlar önceliklendirilmeli?
Yaşamın altın yılları olarak anılan erken çocukluk döneminde beyin gelişiminin, öğrenmenin, kişiliğin ve iyi olma hâlinin temelleri atılır. İklim krizine bağlı göç, yoksulluk ve güvencesizlik ise bu dönemde telafisi zor gelişimsel kayıplara yol açar. En ağır etkiye de dezavantajlı koşullarda yaşayan çocuklar maruz kalır. Bu risklere karşı en önemli dayanağımız, 0-6 yaştaki tüm çocuklar için nitelikli, bilimsel temelli kamusal eğitim, bakım ve gelişim hizmetleridir.
AÇEV’in erken çocukluk ve ailelere yönelik çalışmalarından yola çıkarak, iklim krizine karşı toplumsal dayanıklılığı artırmak için hangi adımlar öncelikli olmalı?
Biz AÇEV olarak tüm çalışmalarımızda çocuğun gelişimini ailesi, bakım verenleri ve toplumsal çevresiyle birlikte ele alıyoruz. Aile eğitimleri önemli, ancak tek başına yeterli değil. Bu eğitimler erişilebilir kreş, okul öncesi eğitim ve aile destek hizmetleriyle birlikte düşünülmeli. Bunun yanı sıra, babaların bakıma aktif katılımını da destekleyerek bakım yükünü daha eşit paylaştırmalıyız. Dezavantajlı ailelerin hizmetlere erişimini ve yerel destek ağlarını da güçlendirmeliyiz.
Bakım politikalarının iklim mücadelesinin ayrılmaz bir parçası hâline gelmesi için kamu kurumları, sivil toplum kuruluşları ve özel sektör arasında nasıl bir iş birliği modeli oluşturulmalı?
Önce bakımın ortak bir toplumsal sorumluluk olarak kabul edilmesi gerekiyor. Kamu kurumları ve otoriteler de bakım hizmetlerini kamu güvencesiyle herkese ulaştırmalı ve iklim eylem planlarına dahil etmeli. Yerel yönetimler bunu kreşler, çocuk ve aile merkezleri ve güvenli kamusal alanlarla hayata geçirmeli. STK’lar saha deneyimleriyle ihtiyaçları görünür kılmalı. Özel sektör de çalışanların bakım yükünü hafifleten politikalar benimsemeli ve bakım hizmetlerini de temel bir yatırım alanı olarak görmeli.
