2018 Dünya Kupası Sponsorlukları [Derin İnceleme]


Dünya kupaları 1 ay boyunca dünyanın tüm futbolseverlerine hitap eden ve her dört yılda bir düzenlenen en prestijli turnuvaların başında gelmektedir. FIFA Dünya Kupası 2018, bu yıl Rusya’da 14 Haziran ile 15 Temmuz arasında düzenlenmektedir. Yazımda bu seneki dünya kupasında yaşanan sponsorluk verilerini paylaşacağım. 2-3 dakikadan daha fazla zaman ayırmanız gerekebilir.

 

2018 Dünya Kupası’nda 64 maç oynanacaktır. 3.3 milyar dolara yakın bahis yapılacağı öngörülmektedir. FIFA resmi internet sitesinin turnuva boyunca 2 milyar ziyaretçiye yakın trafik alacağı düşünülmektedir. Turnuvadaki tüm sponsorluk harcamalarının 2 milyar dolara yaklaştığı hesaplanmıştır. Yaklaşık 1.5 milyon biletli seyirci, 2.4 milyon bilet almıştır. Seyircilerin 40 bini Çinli futbolseverlerden oluşmaktadır. Böylece Çin, ABD’nin ardından turnuvaya katılamayıp maçlara en çok seyirci gönderen ikinci ülke olmuştur.


Dünya Kupası Sponsorluk Gelirleri İlk Kez Düştü!

Nielsen Sports’un yaptığı araştırmaya göre, FIFA’nın sponsorluk geliri, 2014 Brezilya Dünya Kupası’nda 1.6 milyar dolar seviyelerinde iken 2018 Rusya Dünya Kupası’nda 1.4 milyar dolar seviyelerine düşmüştür. Düşüşün %10 civarında olduğu düşünülmektedir. Dünya kupasına ilk defa sponsor olan Çin markalarının varlığı FIFA’nın büyük bir sponsorluk gelir kaybı yaşamasının önüne geçmiş gibi gözükmektedir.

2015 yılında yaşanan rüşvet skandalının ardından FIFA’nın sponsorluk konusunda sorunlar yaşadığını belirtebiliriz. FIFA’nın 2016 yılında 275 milyon pound, 2017 yılında 140 milyon pound sponsorluk gelir kaybı yaşadığı kayıtlara geçmiştir.

Dünya Kupası Sponsorluk Kategorileri

FIFA’nın üç farklı sponsorluk kategorisi bulunmaktadır.
– Premium Kategori (FIFA Partnerleri),
– Dünya Kupası Sponsorları (O yılın dünya kupası özelindeki sponsorlukları)
– Bölgesel Sponsorluklar (Kıta bazlı sponsorluklar)

 

FIFA Partnerleri:
Adidas, Coca-Cola, Gazprom, Hyundai/Kia, Qatar Airways, Visa ve Wanda yıllık 32 milyon Euro karşılığında FIFA’nın Premium partnerleridir. Kurumlar, premium partnerlik kapsamında sadece dünya kupası sponsoru değil, partnerlikleri süresince FIFA’nın düzenlediği tüm organizasyonların ana sponsoru olmaktadırlar. FIFA en fazla sekiz kuruma bu hakkı sunar ve bu dünya kupasında yedi kurum Premium kategoriyi tercih etmiştir.

Dünya Kupası Sponsorları:
McDonald’s, Budweiser, Hisense, Mengniu Group ve Vivo
FIFA 2018 Dünya Kupası’nın sponsorlarıdır. Sponsorluk haklarına göre 8 ila 20 milyon Euro arasında sponsorluk bedeli ödenmektedir. FIFA en fazla sekiz kuruma bu hakkı sunar ve bu dünya kupasında sadece beş kurum kupa bazlı sponsorluğu tercih etmiştir.

Bölgesel Sponsorluklar:
FIFA’nın bu sene büyük sorun yaşadığı sponsorluk kategorisidir. Normalde 20 kuruma bölgesel sponsorluk hakkı sunulur. Her kıtadan en fazla 4 kuruma izin verilir. 2018 Dünya Kupası’nda sadece sekiz adet bölgesel sponsor bulunmuştur.

Rusya’dan Alfa Bank, Alrosa (Mücevher firması), Rostelecom (Telekom firması), Russian Railways (Ulaşım) bölgesel sponsor olarak gözükmektedir. Çin pazarından: Yadea (Scooter üreticisi), Luci (Teknoloji firması) ve Diking (Giyim) bölgesel sponsor olmuşlardır. Turnuvanın başlangıcına az bir süre kala Mısır, ülkesinin turizm bölgelerini tanıtmak adına bölgesel sponsor olmaya karar vermiştir.

En fazla 36 sponsor olabilen Dünya Kupaları’nda bu sene sponsor sayısı sadece 20’de kalmıştır. Geçmiş yıllarda sponsor olan Emirates, Sony, Castrol, Continental, ve Johnson & Johnson gibi önemli kurumlar bu sene sponsor olmayı tercih etmemişlerdir. 2030 veya 2034 Dünya Kupasını kendi ülkesinde oynatmak isteyen Çin, 5 büyük kurumu ile turnuvaya sponsor olarak, bu konuda ne kadar istekli olduğunu göstermiştir. (Dünya Kupası 2022’de Katar’da, 2026’da Amerika’da düzenlenecek.)


Forma Tedarik Sponsorluklarında adidas Önde!

Ülkelerin forma sponsorlukları da incelemeye değer bir konu olarak öne çıkmaktadır. Yarışan 32 takım bulunmaktadır. Takımların forma tedarik sponsorları ise çoktan aza doğru; adidas (12), Nike (10), Puma (4), New Balance (2), Umbro (1), Hummel (1), Errea (1) ve Uhlsport (1) olmuştur. adidas ve Nike ikilisi turnuva takımlarının %69’un sponsoru olarak tarihe geçmiştir.

adidas sponsorlukları: Almanya, Arjantin, İspanya, Belçika, Kolombiya, Mısır, İran, Japonya, Meksika, Fas, Rusya ve İsveç.

Nike sponsorlukları: Brezilya, Fransa, Portekiz, İngiltere, Avustralya, Hırvatistan, Nijerya, Polonya, Suudi Arabistan, Güney Kore. (Nike’ın sponsor olduğu Amerika Birleşik Devletleri, Şili ve Hollanda 2018 Dünya Kupası’na katılamadılar.)

Puma sponsorlukları: Uruguay, İsviçre, Senegal ve Sırbistan. (Senegal ve Sırbistan ile hemen turnuva öncesinde sponsorluk anlaşması imzalandı. En büyük sürpriz Puma’nın sponsor olduğu İtalya’nın turnuvaya katılamaması oldu.)

New Balance sponsorlukları: Kosta Rika ve Panama. (Sırbistan’ı Puma’ya kaptırdılar.)

Errea – İzlanda, Hummel – Danimarka ve Uhlsport – Tunus sponsorlukları da diğer sponsorluklardır.

adidas aynı zamanda Dünya Kupası’nın sponsoru olduğundan, hakemlerin formaları ve kullanılan futbol topları da adidas markadır. adidas’ın bu seneki dünya kupası maliyetinin 175 milyon dolar seviyesinde olduğu düşünülmektedir. adidas 2014 yılında 186 milyon pound karşılığında FIFA partnerliğini 6 yıl daha uzatmıştı.

 

Turnuvanın En Pahalı Forma Tedarik Sponsorlukları

Turnuvanın forma tedarik sponsorluğunda yıllık bazda en çok kazanan 10 takımı ise aşağıdaki şekilde sıralanmaktadır.

  • Fransa (Nike, 2011-2018 yılları arası) – 54 milyon dolar
  • İngiltere (Nike, 2014-2018 yılları arası) – 46 milyon dolar
  • Brazilya (Nike, 2006-2018 yılları arası) – 32 milyon dolar
  • Almanya (adidas, 2009-2018 yılları arası) – 32 milyon dolar
  • İspanya (adidas, 2011-2018 yılları arası) – 30 milyon dolar
  • Arjantin (adidas, 2011-2022 yılları arası) – 18 milyon dolar
  • Japonya (adidas, 2015-2022 yılları arası) – 18 milyon dolar
  • Rusya (adidas, 2008-2018 yılları arası) – 17 milyon dolar
  • Meksika (adidas, 2011-2018 yılları arası) – 13 milyon dolar
  • Portekiz (Nike, 2014-2018 yılları arası) – 7 milyon dolar

Listeyi incelediğimizde pek çok takımın forma tedarik sponsorluklarının bu sene biteceği ve takımların Dünya Kupası’ndaki performanslarına göre anlaşmaların çok daha yüksek seviyelerde yapılabileceğini düşünebiliriz.

 

Tüm Sponsorlukların Toplamında Zirve Coca-Cola’da!

Dünya Kupası’na katılabilen 32 takım, 324 farklı marka ile toplam 386 sponsorluk anlaşması imzaladı. Coca Cola 32 federasyonun 13’ünün sponsoru olarak öne çıktı. Eğer bir üst başlıkta belirttiğim forma tedarik sponsorluklarını bir kenara koyarsak;  Coca-Cola’yı İspanyol telekomünikasyon markası Movistar, 4 federasyon (Kolombiya, Meksika, Peru ve İspanya) ve Koreli tüketici elektroniği markası Samsung, 4 federasyon (Kore, Kosta Rika, Almanya ve Uruguay) sponsorluğu ile takip ediyor.

 

 

Sektörel Sponsorluklarda İçecek Firmaları Başı Çekiyor!

2018 Dünya Kupası’ndaki toplam 386 farklı sponsorluk anlaşmasının 100 adeti içecek ve finansal hizmetler sektörleri üzerinden gerçekleşmiştir.

32 alkolsüz içecek markası tercih edilirken, 17’si bira sektöründe olmak üzere 18 alkol markası takımlara sponsor olmuştur. Bir içecek sponsoru olmayan sadece üç federasyon bulunmaktadır (Avustralya, İran ve İsviçre). (Toplam 50 sponsorluk anlaşması)

Bankacılık sektörüne ait 23 anlaşma, sigorta sektörüne ait 16 anlaşma ve kredi kartı sektörüne ait 5 anlaşma bulunmuştur. (Toplam 50 sponsorluk anlaşması)

Geriye kalan sektörler arasında 32’si forma tedarik sponsorluğu olmak üzere 41 anlaşma ile giyim ve aksesuarlar, 30 anlaşma ile perakende ve 16’sı havayolu olmak üzere 29 anlaşma ile ulaşım sektörüne ait sponsorluklar gerçekleşmiştir.

 

Maçın Adamı Ödülü Budweiser’ın!

 

Alkollü içecek ve bira üreten Budweiser firması 2018 Rusya Dünya Kupası‘nın ana sponsorlarından ve FIFA’nın da resmi alkol tedarikçisi konumunda bulunmaktadır. Aynı zamanda her maçın sonunda maçın adamı olan futbolcuya kırmızı bir kadeh şeklinde ödül vermektedir.

Turnuva sırasında ilginç bir olay da meydana gelmiştir. 2018 FIFA Dünya Kupası A Grubu’nda Mısır ile Uruguay’ın karşılaştığı mücadelede ‘maçın adamı ‘ seçilen Mısırlı kaleci Mohamed El Shenawy, Müslüman olması sebebi ile bu ödülü reddetmiştir.

Dünya Kupası’nda toplamda 5 müslüman ülke yarışmaktadır (Afrika kıtasından Mısır, Tunus, Fas ve Asya kıtasından Suudi Arabistan ve İran). Bununla birlikte Almanya Milli Takımı’nda oynayan Türk futbolcu Mesut Özil ve Fransız yıldız Paul Pogba’nın da aralarında yer aldığı Müslüman futbolcular da bu konuda hassas olabilir.

Bu arada Budweiser, eğer İngiltere turnuvayı kazanırsa, tüm İngiltere’ye ücretsiz bir bira vermeyi taahhüt etti. Bahislerde İngiltere’nin kazanmasına 1’e 15 veriyor, bu durumda Budweiser gerçekçi bir risk almışa benziyor.

 

Qatar Airways futbolseverleri Nicole Scherzinger ile coşturdu!

 

Geçtiğimiz yıl 5 yıllığına FIFA’nın partneri arasına giren Qatar Airways, Dünya Kupası sponsorluğunun pazarlama faaliyetli için müziği tercih etmiştir. “Sokaklarda Dans Et” adındaki şarkı, tüm futbolseverleri kucaklamaya çalışan sözleri barındırmaktadır. Şarkıya çekilen video YouTube platformunda 1.5 milyon görüntülenmeyi aşmıştır.

 

Zlatan Ibrahimovic Visa Sponsorluğunda Turnuvada!

 

2016 yılında milli takımdan emekli olduğunu açıklayan ancak daha sonra 2018 Dünya Kupası’nda oynamak istediğini belirten dünyaca ünlü futbol yıldızı Zlatan Ibrahimovic, İsveç Milli Takımı’nın kadrosuna alınmamıştı.

FIFA parnerlerinden Visa, Zlatan Ibrahimovic’in 2018 FIFA Dünya Kupası boyunca şirketin global pazarlama kampanyasının yeni yüzü olacağını açıklamış ve Zlatan 2018 Dünya Kupası’nda yerini almıştır.

 

Anketlere Göre En Çok Hatırlanan Sponsorlar

Ipsos araştırma şirketinin aralarında Türkiye’nin de bulunduğu 27 ülkeden 65 yaş altındaki 19.766 yetişkine çevrimiçi olarak gerçekleştirdiği araştırma sonuçlara göre en çok hatırlanan sponsorlar belirlenmiştir.

Araştırmaya göre dünyanın %76’sı Coca-Cola’nın dünya kupasına sponsor olduğunun farkındadır. En çok hatırlanan sponsorlar arasında Coca-Cola’dan sonra Adidas, McDonald’s, Hyundai/Kia ve Budweiser gelmektedir.

 

 

2018 Dünya Kupası’nı hangi ülke kazanır bilemeyiz. Bildiğimiz bir şey var ki spor odaklı pazarlama yapan firmalar, futbol ile yatılıp futbol ile kalkılan dünya kupası boyunca pek çok aktivite yapacaklardır. 2030 yılına kadar Avrupa’da oynanan son dünya kupası olma özelliğini taşıyan Rusya Dünya Kupası’nda markaların da rekabeti çok yüksek. Turnuva sonrasında hangi markanın ne kadar çok kazandığını tartışabiliriz.

Bir sonraki yazımda görüşmek üzere…

H. Alper Koç
H. Alper Koç. 2007'den beri sponsorluk, pazarlama, tuzak pazarlama, iletişim ve organizasyon konularıyla ilgilenmekten mutluluk duyuyorum. Türkiye'nin ilk 360° Sponsorluk Ajansı olan Anasponsor & Sponsorluk Dosyası Kurucu Ortağı

Yorumlar 0

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

2018 Dünya Kupası Sponsorlukları [Derin İnceleme]

log in

reset password

Back to
log in
x
Bizi beğendiniz mi ?Her gün muhteşem yazıları okumak için beğenin.