Sosyal Medya Vaka İncelemesi: Instagram Anneleri | Pazarlama Türkiye
Case Study Merkezi, Sosyal Medya

Sosyal Medya Vaka İncelemesi: Instagram Anneleri

18-24 Aralık arasında sosyal medyada Instagram anneleri merkezli bir deprem yaşandı. Konunun kamuyu ilgilendiren bir hal almasıyla birlikte milyonlarca insanın haberdar olduğu vakayı titizlikle ele alarak sosyal medya krizini irdelemek istiyorum. Başlangıçta belirmem gerekir ki; bu makale ne taraf tutmak, ne linç etmek, ne de konuyu yeniden yeniden hortlatmak amacıyla yazılmaktadır. Konuyu insani duyguları da elden bırakmadan, pazarlama açısından değerlendirerek gerekli dersler çıkarmak için inceleyeceğim.

Konu @Instamomsavar ve Çağla Düvenci Sönmez’in Socialmomm hesabı arasındaki tartışmadan etrafa saçılan tamamı iddia olan diyaloglardan ortaya çıkmıştır. Instamomsavar iddialarına göre sosyal medya hesaplarında, katıldığı organizasyonlarda ve TV programlarında ünvanını “Sosyolog Psikolog Blogger Anne” olarak niteleyen Çağla Düvenci Sönmez’in Psikoloji alanında diploması yoktu. Diploması olmadığı halde Psikoloji danışmanlığı için para talep ettiği ekran görüntüleriyle öne sürüldü.

instagram-psikolog

İddiasını bir çok postla destekleyen Instagram postlarıyla birlikte Instamomsavar hesabı, kısa zamanda hızlı örgütlenme sağlayıp Ekşisözlük’te 24 saat içinde “18 aralık 2016 socialmom13 rezaleti” başlığı altında 18 sayfa entry girilmesini sağlayacaktı. Bununla da kalmayacak 20 Aralık itibariyle konu hurriyet.com.tr’ye “Sosyal medya ‘sahte psikolog’ iddiası ile çalkalanıyor” başlığı ile haber, Onedio’da “Sahte Psikolog İddiası ile Sosyal Medyada Gündem Olan Çağla Düvenci Sönmez” başlığında liste, Kanal D’nin Renkli Sayfalar programında da işlendi. Change.org’da “Sahte Psikologlara Karşı Meslek Yasası İstiyoruz!” açılan imza kampanyasında bu yazı yazılırken 13 binden fazla imza toplanmış durumda Konu sonrasında üniversite öğrenci işlerinden, Türk Psikologlar Derneği’ne, BİMER’e bir çok alana uzadı. Bütün bu kavga gürültü esnasında Çağla Düvenci Sönmez’in 34 haftalık hamile olduğunu belirtmekte fayda var.

turk-psikolog-dernegi

Socialmomm üzerinde ciddi emek harcanarak yürütülen kampanyanın sebebi ve arkasındaki sebep sonradan paylaşım aralarında ortaya çıktı. Mide kanseri olduğu iddia edilen ve bebeğini henüz beşikteyken kaybeden bir annenin, destek için Çağla Düvenci Sönmez’e yazdığı iddia edilen duygusal yazışmalarda Çağla Hanım ücret istemesi konunun çıkış noktası olmuştu. Instamomsavar bütün sosyal medya gücüyle Socialmomm’a karşı kampanya düzenledi.

Kişileri hele ki hesapları konuşmak yerine kavramları, olguları konuşmamız gerektiğini unutmadan, ancak olayla ilgili saptamaları yapabilmek için bu denli karmaşık konuyu 3 paragrafta özetlemeye çalıştım. Bundan sonraki çıkarım notlarını maddelersek daha iyi olacak sanırım:

  • İki ANNE arasında geçen, sonradan üçüncü kişilere sıçrayan tartışmaların iki anne arasında geçtiği bilincini kaybetmemek gerekiyor. Ne pazarlama, ne intikam, ne linç kültürü bizim bunu unutmamıza izin vermemeli.
  • Krizin ilk dönüm noktası; Çağla Düvenci Sönmez’in Psikolog diplomasını ispatlayamamasıdır. Şimdi diyeceksiniz ki her iddia edilen karşısında diploma ispat edilseydi gün ağarmazdı. Haksız değilsiniz ancak, hakkında Ekşisözlük’te 24 saatte 450 adet çoğu negatif yorum gelen, Instagram’da ilgili paylaşımların altına yüzlerce yorum yapılırsa, konuyla ilgili en azından bir yatıştırıcı bir yorum yazmanız gerekir.

Çağla Hanım, aslında doğru zamanlamayla bir paylaşım yaptı ancak çok yanlış içerikli olacak şekilde. Krizin bu denli büyük olmasının sebeplerinden birisi Çağla Düvenci Sönmez’in takipçileri için kullandığı üslup ve muameledir. Yine aynı vurdumduymazlıkla verilen cevap, düşmekte olan çığdan yürüyerek kaçmak kadar amaçsız olmuştu. Sonrasında ikinci dönüm noktası olan ulusal basına konunun yansıması oldu. Düşen çığın altından itibarın çıkarılması kolay olmayacaktı. Dolayısıyla artık paylaşımların altına yapılan olumsuz yorumların silinmesinin bir faydası olmayacaktı.

sahte-psikolog

  • Olayın olmasının hemen ardından P&G, Çağla Düvenci Sönmez ile yaptığı çalışmalardan desteğini çektiğini açıkladı. Bu olay, krizin üçüncü dönüm noktasıdır. Bu denli güçlü bir markanın desteğini çekmesi, arkasının geleceği konusunda şüphe götürmez.
  • Bu aşamadan sonra Çağla Hanım sosyal medyadaki tüm hesaplarından psikolog ibaresini kaldırmaya, yaptığı açıklamalar dahil konuyla ilgili paylaşımlarını kaldırmaya ve sosyal medya hesaplarını gizlemeye başladı. Bir sosyal medya influencer’ının hesabını gizleme noktasına gelmesi olayın şiddetini anlatmaya yetecektir ki bu nokta da dördüncü dönüm noktasıdır.
  • Kriz yönetimi konusunda kullanılabilecek bir çok yöntem vardır. Özür dileme ya da yargı yoluna gitme en çok başvurulanlardandır. Ancak krizi bitirme noktasına götüren çok farklı bir şey oldu: Hacking ve spamlama… Instamomsavar hesabı yoğun spam ve yorum saldırısı ile çökertilip ele geçirildi. Çok profesyonelce yapıldığı belli olan işlemler sonunda hedeflenen oldu ve krizin baş mimarı Instamomsavar egale edildi. Böylece sonrasında hayatına büyük bir problem olarak devam edecek kriz atlatıldı. Tabi arkasında büyük hasar bıraktı ancak kriz kimliğinden çıktı. Artık ortada sadece bir dava, hesapları gizlenmiş bir anne blogger, konuyu şaşkınlıkla izlemiş yüz binlerce insan kaldı.

Nasıl Önlenebilirdi?

Durum bu seviyeye geldikten sonra ahkam kesmek gibi gelebilir ancak bu vakadan çıkan dersleri belirlemek çok önemli.

Sosyal medya üzerinden yalan söylemek, ispatlanamaz iddia üretmek, altı doldurulamayacak şekilde çamur atmak Rus ruleti oynamakla eşdeğer. Bu markalar için de kişiler için de geçerlidir. Kabataş mevzusunda da yaşadığımız üzere, gerçek ne olursa olsun bir şekilde su yüzüne çıkıyor.

psikolog-analiz

  • Sosyal medyada hakkınızda iddia edilen her şeyi açıklamak gerekliliği diye bir şey yok. Ancak konunun takipçisi sayısının birden yüz binleri bulacağı bir vakada açıklama yapmalısınız. Açıklama içerik olarak karşısındaki takipçilerin gerçek kişiler olduğunu akıldan çıkarmayacak şekilde, alaycılıktan, karşısındakilerin aklıyla dalga geçmeden kaleme alınmalıdır. Her ne olursa olsun, sizi takip eden binlerce insana karşı sorumluluğun unutulmaması önemlidir. Takipçi sayınıza, etkileşim sayınıza bakarak markalarla işbirliği yapıyorsanız, etkileşimlere karşı sorumlusunuz.

linc-kulturu

  • Linç kültürü sosyal medyanın vebasıdır. Ne olursa olsun, hangi tarafta olursanız olsun, lince uğrattığınızın “nickname” değil, gerçek bir birey, karakter olduğunu unutmayın. Konuyla ilgili Black Mirror’ın kulakları çınlasın. Instamomsavar’ın 35 haftalık hamile bir annenin karnındaki çocuğa hitaben aşağıdaki paylaşımı hakkında yorum yapmak çok güç.alya-bebek
    • Sosyal medya diliniz sivri, sert, dik olabilir. Bu da işin stratejisine dahildir. Ancak sivri dile karşılık, aynı şekilde sert tepki görmenizin yüksek ihtimal olduğunu unutmamak gerekir.

    Markaların tek başına, takipçi, paylaşım başına beğeni/yorum sayıları üzerinden influencer hesaplarını belirlemelerinin çok büyük riskleri vardır. Geçmişte kendi müşteri hizmetleri ile küfürleşmiş influencer’ların yine aynı marka tarafından kullanıldığı bir ekosistemde, bu kararların çok daha uzun süreçler sonunda alınması gerektiğini düşünüyorum. Çünkü markanızın sanını bir kişiye emanet ediyorsanız, onun her türlü hareketinin sizi bağladığını unutmamanız gerekiyor.lacie

    • Çocuklarını, özelini, aile saadetini, yediğini içtiğini, alışverişini, kullandığını kulak çöpünü sosyal medyada paylaşan internet figürlerinin, belirli bir noktanın ardında yaptıklarına “mahrem” demesi ve bunun toplum tarafından kabul görmemesini, yürütülen iş modelinin bir kazası olarak değerlendiriyorum. Gerçek hayatta nefes alan bizler, internette paylaştığımız fotoğrafların aldığı “like” sayısı kadar yaşamıyoruz. Bu noktada tekrar Black Mirror’ı anıyorum.

    Krizin 5. gününde krizin çıkmasına ön ayak hesapların hack edilmesi krizin durmasını sağlamıştı. Bu hamle ilk gün yapılsaydı, muhtemelen kriz başlamadan bitebilirdi. Ancak ne olursa olsun; eğer iddianın gerçeklik payı varsa, gerçeklerin de ortaya çıkmak gibi huyu olduğunun unutulmaması gerekiyor.

1987 yılında Konya'da doğdu. İlkokuldan itibaren İzmir'de yaşamaya başladı. Sakarya Üniversitesi'nde lisansı bitirip Bilgisayar Mühendisi ünvanı aldı. Daha üniversite yıllarında Bilgi İşlem Departmanı'nda personel öğrenci olarak çalıştı ve aynı zamanda freelancer olarak web yazılımları yaptı. Üniversitenin bitmesinin ardında Atina'da bir yıl süre ile yazılımcı ve arayüz geliştiricisi olarak çalıştı. Kariyeri ise askerlik hizmetinin sonrasında çalıştığı Medical Park tecrübesi ile değişti. Pazarlama Departmanı'nda Web Uzmanı olarak çalışması pazarlamanın kapılarını açtı. Önce dijital pazarlama konusunda eğitimlerle kendisini geliştirip, ardından uygulamalı olarak çalışma fırsatı buldu. Devamında MEC, Emlak Jet deneyimleriyle birlikte online alandaki pazarlama faaliyetlerinde tecrübesini geliştirdi. Ardından Jolly Tur'da üç yıl dijital pazarlama departmanında süpervizör ve müdür olarak çalıştı, turizm alanında yapılmayan birçok çalışmada emeği geçti. Son olarak 2017 itibariyle Neredekal.com'da Pazarlama Müdürlüğü görevini yürütüyor. Sinemayı, FIFA oynamayı ve kızı Ela ile vakit geçirmeyi çok seviyor. Ve yaptığı işi hobi olarak görecek kadar şanslı olduğuna inanıyor.

1 Yorum

  1. Çok güzel ele alınmış bir case olmuş. Linç kültürü ve diğer etkenlerden önce sosyal medyanın ürettiği figürlerin erişim hacimlerine destek olan kocaman markaların bu tür olaylarda birinci derece sorumlu olarak değerlendirilebileceğini düşünüyorum. Bir internet ünlüsünün kendi çabalarının dışında, büyük marka işbirliklerindeki markalaşma süreci kontrol edilmezse olayın vehameti bence daha da derinleşiyor. Dijital iletişimin en temel gereksinimi haline getirilen bu -below the line – influencer ile çalışma durumu çok kulaktan dolma ve aceleci planlanıyor. Bir marka nasıl marka yüzü yapacağı ünlünün tüm sosyal statüsünü, işinin (başarılarının) marka misyonu ile örtüşüp, örtüşmediğine bakıyorsa, aynı temel yöntem internet ünlüleri için de geçerli olmalıdır.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

X
Daha fazla Case Study Merkezi, Sosyal Medya
Mutlaka Bilmeniz Gereken “15 Twitter İstatistiği”

1.) Görsellerin gücü adına! İstatistiklerin söylediğine göre görseller ile birlikte...

Kapat