Bir Siyasal Pazarlama Efsanesi Olarak Siyasal Kampanya


Cumhurbaşkanlığı  seçimi yaklaşırken adaylar seçim kampanyalarına tam gaz devam ediyor. Adayların siyasal pazarlama sürecinde oluşturdukları  seçim kampanyaları neredeyse her seçimde olduğu gibi yine büyük tartışmalara yol açtı. Siyasal kampanyalar üzerinden efsaneler çok fazla olsa da etkileri, siyasal tercihleri  değiştirme gücü hakkında çok fazla ayağı yere basan bilgiye ulaşamıyoruz. Bu süreçte siyasal kampanya  ve etkileri üzerine yazdım.

Siyasal kampanyalar,  siyasi  partilerin ideolojilerini, programlarını veya adaylarını  seçmenlerin  beğenisine  sunmak  için  yapmış  olduğu  faaliyetler olarak tanımlanabilir. Bu  faaliyetler  bir  süreç  gerektirir.Bu  süreç; kampanyanın başlangıcında  belirlenen  amaçlara  ulaşmak  için  siyasi  parti veya  aday  tarafından  gösterilen  gayretlere,  finansmana,  organizasyona yönelik  tüm  çabalardan  meydana  gelmektedir.İyi  bir  siyasal  kampanyayı yürütmek için belli başlı hazırlıkların yapılması gerekmektedir.( Sevinç,2006:8) Seçim kampanyalarında partiler fikirlerini, toplumsal sorunlar karşısında duruşlarını halka anlatma yarışına girerler. Bu açıdan baktığımızda seçim kampanyaları bir çeşit bilgilendirme kampanyası olarak düşünülebilir.( Nadeau, Nevitte, Gidengil Blais,2001:2)

siyasal-pazarlama-1-BrandTalks

Siyasal kampanyanın ilk başladığı ve geliştiği yer olarak ABD alındığında seçim kampanyaları, başka küçük partiler olmasına karşılık, yıllardan beri iktidarı paylaşan iki ana siyasal parti olan Cumhuriyetçi Parti ile Demokrat Parti arasında geçen bir kampanya biçiminde gelişmiştir .( Sevinç,2006:10)ABD’nin ellili yıllarda cumhuriyetçiler ve demokratlar arasında başlayan siyasal kampanya serüveni bugün milyon dolarlık siyasal kampanyalara dönüşmüştür.

Siyasal kampanyaların bilgilendirme, ikna etme ve kamuoyu oluşturma olmak üzere üç temel  amacı  bulunmaktadır. Bir  seçim  kampanyasında seçmenlere; partiler, adaylar, uygulanan ve uygulanması gereken politikalar, gündemdeki  konular  hakkında,  aday  ve  partilerin  tutumları  ve  muhalefet partilerinin  yaptıkları  olumlu  ve  olumsuz  faaliyetler  gibi  konularda  bilgiler verilmektedir. Bir siyasal kampanyanın fonksiyonlarını şu şekilde sıralamak mümkündür.

•  Siyasal kampanyalar, seçmen tercihlerini etkileyerek seçmenleri oy vermeye yönlendirmektedir.

•  Siyasal  kampanyalar,  her  türlü  görüşün  tartışılması  için  uygun  bir ortam yaratmaktadır.

•  Kampanyalar  aracılığıyla  parti  temsilcileri  kamuoyuna  tanıtılmakta, seçmenlerin oy vereceği adayları tanıması sağlanmaktadır.

•   Kampanyalar,  seçmenlerin  siyasal  sisteme  bağlanmalarını sağlamakta,  uzlaşma ortamının  sağlanmasına katkıda  bulunmakta ve demokrasi kültürünün yaygınlaşmasına aracılık etmektedir.

•  Kampanyalar  bir  tür  eğitim  işlevi  de  görmektedir.  Kampanyalar sırasında  kitle  iletişim  araçları  aracılığıyla  ülkenin  temel  sorunları gündeme  getirilerek    seçmenlerin  bunları  öğrenmesi  ve  tartışması

Yukarıda gördüğümüz gibi bir siyasal kampanya içerisinde birçok değişken bulundurur. Siyasal kampanyalarının katkısının tek bir olasılığa indirgemek yapılan önemli hatalardan biri olarak karşımıza çıkar.

obama-yes-we-canBir siyasal partinin yada şahsın da kampanyaya başlamadan önce ana hedefini ve stratejisini oluşturup kampanyaya o doğrultuda başlamalıdır.Sözgelimi halk tarafından çok fazla tanınmayan yeni bir siyasal oluşumsanız önceliğiniz halkı ikna etmekten çok kendinizi tanıtma yani bilgilendirme fonksiyonuna yönelik olacaktır. (Ekmelettin İhsanoğlu’nun kampanyasının büyük bölümünde  halk tarafından pek fazla tanınmadığı için “tanınmaya” yönelik  çalışmalar karşımıza çıkıyor) Halk tarafından yeterince tanındığınızda da kampanya bu sefer halkı sandıkta kendinize oy vermeye ikna etme fonksiyonuna ağırlık verecektir.Örneğin Genç Parti 2002 seçimlerden sadece üç ay önce kuruldu .Genç Parti’nin ilk olarak yaptığı Cem Uzan’ın elinde bulundurduğu ekonomik ve medya gücünü kullanarak onu halka tanıtmaktır.Genç Parti bu süreçte sandıktan % 7 gibi bir oy başarısıyla çıkmış olsa da sürecin bu kadar kısa olması halkın büyük çoğunluğunda Genç Parti’ye oy vermek için bir güven ortamı oluşmasına yetmedi.O yüzden bugün bile Genç Parti’nin o söylemleri ulaşılmaz popülist söylemler olarak anılmaktadır.

Kararlı seçmene yönelik kampanyalar, kararsız seçmene yönelik kampanyalar ve ilgisiz seçmene yönelik kampanyalar olmak üzere üç grupta toplanan (Aziz, 2007: 108) siyasal seçim kampanyalarının etkilerini araştıran araştırmacılara göre siyasal kampanyalar sırasında üç tür seçmen profili ortaya çıkmaktadır. Bunlar;  şekillenenler, yüzergezerler ve parti değiştirenler”  şeklinde sıralanmaktadır (Özkan, 2007: 120)

Siyasal  kampanyaların  etkisi üzerine    elli  yıldan  beri  yapılan  bazı araştırmalar, kampanya çalışmalarının partizan seçmenlerin tercihlerini daha da  kuvvetlendirdiğini  göstermektedir.  Bu  araştırmalara  göre  kampanya çalışmaları,  bir  adayın  kitlelerin desteğini  almasına  ve  bilgilendirmesine katkıda bulunmaktadır. .( Sevinç,2006:8)Özellikle kampanya etkisini çok ciddiye almayan kesimin göz ardı ettiği bir etken de partizan seçmenlerdir.Kampanya özellikle partizan olarak tanımlayabileceğimiz kitlenin konsolide olmasını sağlar.Siyasal seçim kampanyalarına da baktığımızda sandığa yaklaştıkça liderlerin sertleştiğini açıkça görebiliriz.

Ayrıca kampanyanın ana olarak etkileyebileceği bir diğer grup kararsızlar ve yüzer-gezer oylardır.Kararsız diyebileceğimiz seçmen için kampanya dönemi çok önemlidir.Bu kitle sandıktaki oy verme davranışını büyük ölçüde bu dönem de partilerin sergilediği yada sergileyemediği davranışlarına göre belirler.Özellikle partilerin seçim döneminde yaptığı mitingler ve açık hava toplantıları kararsız seçmeni etkilemeye yöneliktir.Bu süreç ülkeyi etkileyecek bir genel seçimden Ege’nin küçük bir köyüne kadar her yerde karşımıza çıkabilecek olağan bir durumdur.Siyasi partiler büyük meydanları doldurarak bunu yaparken küçük bir köyde de muhtar adayı evinin avlusuna kurduğu ışıklandırma sistemiyle seçim gecesi arkasındaki kalabalığı göstererek oyları etkilemeye çalışmaktadır.Bu örneklerde gördüğümüz gibi siyasiler gözde taraf etkisi* kuramını kullanarak kararsız ve yüzer-gezer oyları almaya çalışmaktadır.

logooo

Prof.dr.Ömer Çaha seçim kampanyaları seçmen üzerinde ne kadar etkili konulu yazısında bu konuyu şöyle açıklamaktadır. Parti tercihinde seçim kampanyaların ne kadar payı var? Partilerin büyük paralar harcayarak ve tüm güçleriyle asıldıkları seçimlerde tek belirleyen faktör seçim kampanyası mı? 29 mart 2009 yerel seçimlerinin ardından İstanbul’da 3000 kişi üzerinde gerçekleştirdiğimiz araştırmaya göre seçim kampanyalarının seçmen üzerinde belirgin bir etki oluşturmadığı görülmüştür. Seçimden bir hafta önce gerçekleşen üç hafta içinde tamamlanan bir diğer araştırmada da İstanbul seçmeninin yüzde doksan beşi CHP’nin  yüzde seksen biri de AKP’nin herhangi bir sloganını hatırlamamıştır. Kısacası 2009 yerel seçimlerinin ardından gerçekleştirilen bu araştırma verilerini dikkate aldığımızda,kampanya etkinliğinden çok,partiler üzerinde sahip olunan kanaatlerin seçmen üzerinde daha fazla etkili olduğunu söyleyebiliriz.Seçim kampanyaları,partiler etrafında yoğunlaşmış seçmen kitlesini burada tutmanın yanında daha çok kararsızları ve yüzer-gezer seçmen kitlesini etkilemektedir.12 haziran genel seçimlerine giderken partiler etrafında yığılmış seçmen kitlesi ne kadar dı? Değişik firmalar tarafından yapılan kamuoyu yüklemelerine göre kampanyanın başlangıcında seçmenin % 40’ıAKP,%22’si CHP,% 11Mhp,%5’i BDP,% en az 5’i de diğer partiler etrafında yığılmış durumdaydı.Partiler yanlarına yaklaşık olarak bu seçmen kitlesinin desteğini alarak seçim kampanyalarına başladılar.Kararsız kitlede partilere dağıtıldığında AKP %48,CHP %26,MHP%13’e çıkmaktadır.Seçim sonuçlarını göz önünde bulundurursak kampanyanın yaklaşık %1-2 gibi bir etkisi olduğunu görürüz.(Kararsız seçmen anketlerde  partilerin oy oranlarına dağıtıldığı için, siyasal kampanyanın kararsız seçmene olan etkisi göz ardı edilmiştir.)

ekmek-icin-ekmeleddin-4561030-1

Obama’nın kazanacağını birkaç hafta öncesinde öngören  Prof. Alan Abramowitz Washington Post’ta’ do campaigns really change voters’ minds’? Başlığıyla yayınlanan yazısında 1992 ‘den bu yana yaptığı araştırmalar sonucunda bir siyasal kampanyanın seçime etkisinin % 2 oranında olduğunu söylüyor. Yine ülkemizde AKP’nin siyasal reklamlarını yapan ve kampanyasını hazırlayan Arter Ajans başkanı Erol Olcak ‘da Zaman’a verdiği röportajda bir siyasal kampanyanın sandığa etkisinin % 2 olduğu belirtmektedir.

Siyaset İletişim algıları yönetme becerisidir. Siyasal kampanyanın seçime önemli, etkileri olsa da seçimi kazandıran “adaylar” ve algıyı yönetme başarısıdır. Siyasette partinizin yada adayınız algısını profesyonel anlamda her an yönetemezseniz, seçime 3-5 ay kala hazırlanan siyasal kampanyalar seçmen için ancak “gece geçen gemi”* olur.

*ingilizce konuşulan ülkelerin siyaset biliminde “bandwagen effect” olarak bilinir. seçimlerden önce yapılan kamuoyu yoklamalarını izleyen seçmenler, seçimleri kazanması olası adayı desteklemeye yönelirler ki buna gözde taraf etkisi denir.

*Davıd Ogılvy’nin tüketiciye temas etmeyen reklamlar için söylediği söz

Yorumlar 1

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

  1. Güzel bir yazı olmuş elinize saglık lakin kampanyalardan daha somut ve nokta atışı örnekler olsaydı vurucu olurdu bir de %2 meselesi Türkiye’de daha farklı işliyor. Siyasi gündemin yönü kampanya şekilleri çok etkili. Bu da kültürel etkiden ileri geliyor olabilir. Yani Türk seçmenin anlık karar mekanizması

Bir Siyasal Pazarlama Efsanesi Olarak Siyasal Kampanya

log in

reset password

Back to
log in
x
Bizi beğendiniz mi ?Her gün muhteşem yazıları okumak için beğenin.